Thông tin tổng quan

Quy hoạch chung xã Ia Sao được lập trên diện tích 11.460,06 ha. Quy mô dân số dự kiến đạt 9.364 người vào năm 2035 và 10.442 người vào năm 2045; quy mô lao động năm 2035 khoảng 5.150 người.

Định hướng phát triển và yêu cầu từ quy hoạch cấp trên

Định hướng phát triển xã Ia Sao đặt trọng tâm vào hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, đặc biệt là nước sạch, thủy lợi, giao thông và hạ tầng phục vụ thương mại – dịch vụ. Song song với đầu tư hạ tầng là các yêu cầu về phát triển xanh, chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và bảo tồn các giá trị văn hóa của địa phương.

Theo các định hướng được kế thừa từ Quy hoạch tỉnh Gia Lai trước sáp nhập, công nghiệp dọc Quốc lộ 25 được xác định là một trọng tâm phát triển trên cơ sở nguồn nguyên liệu và sản phẩm nông nghiệp của vùng. Hệ thống hạ tầng liên kết còn gồm các tuyến điện 220 kV, 110 kV kết nối từ Ia Rbol về phía Uar và các tuyến vành đai số 1, số 2 kết nối với khu vực Ayun Pa và Ia Rbol.

Mục tiêu quy hoạch

Đồ án tập trung rà soát, điều chỉnh các quy hoạch đã được phê duyệt trong phạm vi nghiên cứu, đồng thời cập nhật các chức năng trọng tâm theo định hướng cấp trên và các quy hoạch ngành có liên quan. Trên cơ sở đó, cấu trúc không gian, hệ thống chức năng và mạng lưới hạ tầng được tổ chức lại phù hợp với yêu cầu phát triển của xã Ia Sao.

Quy hoạch đồng thời xác định vị trí, quy mô các công trình hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, tạo cơ sở cho quản lý đất đai, quản lý xây dựng và chuẩn bị các dự án đầu tư. Đây là nền tảng để kiểm soát phát triển không gian toàn xã theo một cấu trúc thống nhất thay vì xử lý riêng lẻ từng khu vực.

Động lực và tiềm năng phát triển

Động lực công nghiệp được định hướng theo hai giai đoạn. Trước mắt, xã tiếp tục thu hút đầu tư và lấp đầy Cụm công nghiệp Ia Sao quy mô 75 ha; về dài hạn, định hướng phát triển thêm khu công nghiệp khoảng 200 ha tại khu vực kế cận hệ thống đường vành đai.

Vị trí của Ia Sao tạo điều kiện hình thành các liên kết vận chuyển hàng hóa giữa khu vực sản xuất với các đầu mối ở phía Đông và các trung tâm sản xuất, đô thị ở phía Tây tỉnh Đắk Lắk. Trong tương lai, khả năng kết nối với cảng Quy Nhơn và nút giao cao tốc Bắc – Nam phía Tây thông qua tuyến ĐT.668 mở rộng có thể tăng cường vai trò của xã trong mạng lưới lưu chuyển hàng hóa liên vùng.

Bên cạnh công nghiệp, quỹ đất nông nghiệp chiếm khoảng 94% diện tích tự nhiên, trong đó diện tích rừng chiếm trên 44%. Quy mô đất sản xuất lớn, cùng khả năng tổ chức vùng tưới và bố trí nhiều loại cây trồng, tiếp tục tạo nền tảng để nông – lâm nghiệp giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu phát triển của xã.

Mô hình và cấu trúc phát triển

Cấu trúc không gian xã Ia Sao được tổ chức theo mô hình "01 Trung tâm – 02 Hành lang – 03 phân vùng". Trung tâm xã là đầu mối tập trung các hoạt động hành chính, dân cư và dịch vụ; hai hành lang phát triển chính được hình thành trên Quốc lộ 25 và Vành đai 3, tạo khung liên kết giữa các khu chức năng và các khu vực lân cận.

Hành lang Quốc lộ 25 được định hướng phát triển thương mại – dịch vụ, logistics, chợ trung tâm, cửa hàng xăng dầu và dịch vụ vận tải. Việc tập trung các chức năng có nhu cầu tiếp cận cao trên trục giao thông chính giúp gắn hoạt động dịch vụ với luồng vận chuyển hàng hóa và dân cư.

Hành lang Vành đai 3 gắn với định hướng hình thành tuyến Đường tỉnh kết nối từ khu vực cảng Quy Nhơn, qua ĐT.662 tại Ia Pa, nhập vào tuyến vành đai khu vực Ayun Pa trước khi kết nối ĐT.668 tại Ia Rbol. Cấu trúc này tạo cơ sở tăng cường liên kết giữa khu vực sản xuất, các hành lang vận tải và thị trường bên ngoài xã.

Yêu cầu quản lý phân vùng trung tâm dịch vụ hỗn hợp

Phân vùng trung tâm dịch vụ hỗn hợp được định hướng tập trung dân cư mới, thương mại – dịch vụ và không gian vui chơi giải trí. Việc phát triển cần kiểm soát mật độ xây dựng, tầng cao, khoảng lùi công trình và bảo đảm kết nối thuận tiện với trung tâm xã, các khu vực lân cận và Quốc lộ 25.

Định hướng này nhằm tạo khu vực tập trung hoạt động dịch vụ và dân cư có hạ tầng đồng bộ, hạn chế phát triển phân tán và tăng hiệu quả tiếp cận các công trình công cộng. Tại thời điểm lập hồ sơ, các chỉ tiêu quản lý được xác định theo QCVN 01:2021/BXD.

Định hướng phát triển không gian

Tổ chức hệ thống dân cư

Hệ thống dân cư nông thôn dự kiến gồm 01 điểm trung tâm xã và 06 điểm dân cư nông thôn, phân bố tại khu vực trung tâm và dọc hai bên Quốc lộ 25. Trong đó, khu vực hai bên Quốc lộ 25 tại trung tâm xã Ia Rtô trước đây, thuộc bôn Phu Ama Nher 1 và Phu Ama Nher 2, được xác định với quy mô khoảng 55,99 ha.

Cách tổ chức này tập trung phần lớn các điểm dân cư trên hành lang có khả năng tiếp cận thuận lợi, đồng thời duy trì mạng lưới các điểm dân cư phù hợp với cấu trúc nông thôn hiện hữu.

Công nghiệp, khoáng sản và năng lượng

Khu công nghiệp, cụm công nghiệp Ia Sao được bố trí phía Nam Quốc lộ 25 với quy mô khoảng 274 ha. Khu vực khoáng sản phân bố rải rác dọc sông Ba và phía Nam Quốc lộ 25, quy mô khoảng 173,41 ha; đồng thời khu vực giáp Vành đai 3 được xác định có tiềm năng phát triển dự án năng lượng tái tạo khoảng 70 ha.

Các khu vực sản xuất được gắn với lợi thế quỹ đất, nguồn lao động tại chỗ và các đầu mối giao thông như Quốc lộ 25 và hệ thống đường vành đai. Việc tổ chức các chức năng sản xuất ngoài khu vực trung tâm góp phần phân tách tương đối giữa không gian sản xuất và khu dân cư tập trung.

Nông nghiệp và lâm nghiệp

Khu vực phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp và các cơ sở kinh tế – kỹ thuật khác có quy mô khoảng 2.928,22 ha. Định hướng tiếp tục duy trì một dự án chăn nuôi đang hoạt động với quy mô 2.400 heo nái và 80 heo đực giống, đồng thời lưu ý hạn chế về nguồn nước tưới tại khu vực trung tâm xã và phía Nam Quốc lộ 25.

Đối với đất lâm nghiệp, định hướng sử dụng hợp lý quỹ đất và mở rộng diện tích rừng, gắn với hệ thống quy hoạch ba loại rừng gồm đặc dụng, phòng hộ và sản xuất. Đây là cơ sở để cân bằng yêu cầu khai thác đất sản xuất với duy trì không gian sinh thái và tài nguyên rừng.

An ninh, quốc phòng

Đất an ninh, quốc phòng được bố trí theo sơ đồ chuyên ngành với tổng quy mô khoảng 1,31 ha. Định hướng đối với công an xã gồm sử dụng, mở rộng vị trí hiện hữu tại xã Ia Sao và khu trụ sở công an xã Ia Rtô trước đây, đồng thời cập nhật các cơ sở quốc phòng, an ninh hiện trạng và định hướng trên toàn địa bàn.

Trung tâm hành chính và thương mại – dịch vụ

Các chức năng hành chính, thương mại – dịch vụ, văn hóa, thể dục thể thao, giáo dục và y tế được tập trung chủ yếu tại khu vực trung tâm xã và dọc các trục giao thông chính, đặc biệt là Quốc lộ 25 và Vành đai 3. Hệ thống thương mại – dịch vụ ưu tiên bố trí trên Quốc lộ 25 để nâng cao khả năng tiếp cận và khai thác lợi thế của hành lang liên kết vùng.

Quỹ đất dành cho nhóm chức năng trung tâm khoảng 11,23 ha, trong đó chợ xã khoảng 0,42 ha và các chức năng khác khoảng 10,81 ha. Định hướng chợ trung tâm có quy mô khoảng 0,3–0,5 ha, góp phần bổ sung đầu mối thương mại phục vụ dân cư và khu vực sản xuất.

Định hướng hạ tầng kỹ thuật

Chuẩn bị kỹ thuật

Các khu vực xây dựng tại điểm dân cư được định hướng san nền trên cơ sở địa hình, chế độ thủy văn và điều kiện tự nhiên của khu vực. Cao độ xây dựng tối thiểu được xác định theo hệ cao độ Hòn Dấu ở mức +156,21 m.

Giao thông

Mạng lưới giao thông được tổ chức trên cơ sở Quốc lộ 25, các tuyến trục chính xã, đường liên xã và đường liên thôn. Các tuyến liên xã đóng vai trò kết nối Ia Sao với các địa bàn lân cận, với lộ giới định hướng trong khoảng 16–50 m.

Cấp nước

Tổng công suất cấp nước tính toán khoảng 6.200 m³/ngày đêm. Nguồn cấp dự kiến kết hợp trạm cấp nước xây mới phục vụ các điểm dân cư trong xã và nguồn nước từ nhà máy nước tại xã Ia Rbol, truyền dẫn theo tuyến ống dọc Quốc lộ 25.

Thoát nước thải

Tổng công suất xử lý nước thải tính toán khoảng 5.000 m³/ngày đêm. Đối với khu công nghiệp và cụm công nghiệp xây mới, định hướng bố trí trạm xử lý nước thải riêng theo dự án.

Chất thải rắn

Chất thải rắn sinh hoạt toàn xã được định hướng thu gom, tập kết và vận chuyển về khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt xã Ia Sao ở phía Tây Nam của xã.

Cấp điện

Nguồn điện hiện được cấp từ hệ thống điện quốc gia thông qua trạm biến áp 110/22 kV Ayun Pa, kết nối với mạng trung thế 22 kV dọc Quốc lộ 25 và các trục đường chính. Định hướng cấp điện tiếp tục kế thừa mạng lưới này để đáp ứng nhu cầu phát triển dân cư, dịch vụ và sản xuất.