QUY HOẠCH CHUNG XÃ CHƯ PƯH, TỈNH GIA LAI

Khơi mở không gian phát triển mới trên hành lang chiến lược Quốc lộ 14

Xã Chư Pưh, tỉnh Gia Lai được hình thành trên cơ sở sáp nhập thị trấn Nhơn Hòa, xã Chư Don và xã Ia Phang trước đây. Đây là khu vực có vị trí quan trọng trong cấu trúc phát triển phía Tây tỉnh Gia Lai, nằm trên trục Quốc lộ 14 – hành lang giao thông huyết mạch kết nối Chư Pưh với Chư Sê, Pleiku và các đô thị động lực của vùng Tây Nguyên.

▪ Khu vực lập quy hoạch có quy mô khoảng 18.444,49 ha. Phía Đông giáp xã Chư A Thai và xã Phú Thiện; phía Tây giáp xã Ia Ko; phía Nam giáp xã Ia Le; phía Bắc giáp xã Ia Hrú. Với dân số hiện trạng khoảng 33.374 người, Chư Pưh là một xã có quy mô dân cư lớn, vừa mang đặc trưng đô thị của thị trấn Nhơn Hòa trước đây, vừa có không gian nông nghiệp, hồ thủy lợi, cảnh quan tự nhiên và cộng đồng văn hóa Jrai đặc sắc.

▪ Từ một trung tâm huyện lỵ trước đây, Chư Pưh bước vào giai đoạn phát triển mới với vai trò là hạt nhân hành chính – thương mại – dịch vụ – sản xuất của khu vực. Quy hoạch chung xã Chư Pưh vì vậy không chỉ là công cụ quản lý không gian sau sáp nhập, mà còn là nền tảng để tổ chức lại hệ thống dân cư, hạ tầng, các vùng sản xuất và các không gian phát triển kinh tế chiến lược.

MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN: MỘT TÂM – HAI HÀNH LANG – BA PHÂN VÙNG

Điểm nổi bật của đồ án là xây dựng cấu trúc phát triển không gian theo mô hình:

1. MỘT TÂM: TRUNG TÂM ĐÔ THỊ NHƠN HÒA

       ▪ Trung tâm đô thị Nhơn Hòa được xác định là hạt nhân phát triển của toàn xã, nơi tập trung các chức năng hành chính, thương mại – dịch vụ, giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục thể thao và không gian công cộng. Đây là khu vực có nền tảng hạ tầng tương đối hoàn chỉnh, là đầu mối phục vụ dân cư trong xã và các khu vực lân cận.

       ▪ Giải pháp quy hoạch tập trung vào chỉnh trang đô thị hiện hữu, nâng cấp các trục cảnh quan chính như Quốc lộ 14, Hùng Vương, Nguyễn Tất Thành, 30/4, Trường Chinh; đồng thời bổ sung không gian cây xanh, công viên, quảng trường, khu thương mại – dịch vụ và các thiết chế công cộng để tạo diện mạo trung tâm xã hiện đại, đồng bộ, giàu bản sắc.

2. HAI HÀNH LANG PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC

• Hành lang kinh tế Quốc lộ 14

Đây là trục phát triển hiện hữu quan trọng nhất của xã, định hướng trở thành không gian thương mại – dịch vụ, logistics, chợ trung tâm, dịch vụ vận tải, cửa hàng xăng dầu, hệ thống bán lẻ và các hoạt động kinh tế đô thị. Việc tổ chức lại không gian dọc Quốc lộ 14 giúp Chư Pưh hình thành “mặt tiền phát triển” rõ nét, đồng thời tạo động lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp truyền thống sang thương mại – dịch vụ và dịch vụ hỗ trợ sản xuất.

• Hành lang cao tốc Bắc – Nam phía Tây và đường sắt định hướng

Đây là hành lang động lực dài hạn, mở ra khả năng kết nối Chư Pưh với các trung tâm kinh tế lớn của Tây Nguyên, duyên hải miền Trung và các vùng tiêu thụ. Quy hoạch định hướng phát triển các khu dịch vụ vận tải, kho bãi logistics, khu dân cư mới, không gian dịch vụ sinh thái và các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao gắn với hạ tầng giao thông cấp vùng.

3. BA PHÂN VÙNG PHÁT TRIỂN

• Phân vùng I – Vùng dân cư tập trung, thương mại – dịch vụ và đô thị hóa

Đây là khu vực trung tâm, có mật độ dân cư cao, tỷ lệ đô thị hóa lớn, là nơi tập trung các công trình hành chính, giáo dục, y tế, thương mại, vui chơi giải trí và các khu dân cư hiện hữu. Định hướng chính là chỉnh trang hạ tầng, phát triển dân cư tập trung, bổ sung công trình công cộng, nâng cao chất lượng không gian sống và từng bước hình thành đô thị trong tương lai.

• Phân vùng II – Vùng du lịch sinh thái, trải nghiệm và nông nghiệp công nghệ cao

Khu vực phía Tây, gắn với cảnh quan hồ Plei Thơ Ga, được định hướng trở thành vùng phát triển du lịch sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao và trải nghiệm cộng đồng. Đây là không gian có nhiều tiềm năng để tổ chức các hoạt động nghỉ dưỡng ngắn ngày, cắm trại, chèo thuyền, đường dạo ven hồ, du lịch văn hóa Jrai, homestay cộng đồng, kết hợp sản xuất nông nghiệp sạch, hữu cơ, vùng cây ăn quả và mô hình trang trại trải nghiệm.

• Phân vùng III – Vùng năng lượng tái tạo và chăn nuôi công nghệ cao

Khu vực có quỹ đất rộng, địa hình cao nguyên, điều kiện gió và bức xạ mặt trời thuận lợi được định hướng phát triển các dự án điện gió, điện mặt trời và chăn nuôi công nghệ cao. Đây là phân vùng có vai trò quan trọng trong chuyển dịch mô hình kinh tế của xã theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.

HỒ PLEI THƠ GA – KHÔNG GIAN CHIẾN LƯỢC CỦA THỦY LỢI, DU LỊCH VÀ SINH THÁI

▪ Một trong những điểm nhấn quan trọng của quy hoạch là định hướng khai thác hồ Plei Thơ Ga như một hồ chứa đa mục tiêu: cấp nước sinh hoạt, phục vụ sản xuất nông nghiệp, phòng chống hạn, tạo cảnh quan và phát triển du lịch sinh thái.

▪ Không gian ven hồ được định hướng phát triển theo nguyên tắc bảo tồn cảnh quan tự nhiên, kiểm soát chặt chẽ hành lang bảo vệ nguồn nước, hạn chế xây dựng mật độ cao và ưu tiên các loại hình du lịch thân thiện môi trường. Các sản phẩm du lịch được gợi mở gồm: tham quan cảnh quan hồ, trải nghiệm nông nghiệp, chèo thuyền, cắm trại, thể thao ngoài trời, du lịch văn hóa Jrai và các cụm homestay cộng đồng.

▪ Đây là giải pháp quy hoạch có ý nghĩa lớn, vừa nâng cao giá trị sử dụng của công trình thủy lợi, vừa mở ra hướng phát triển kinh tế dịch vụ mới cho địa phương.

NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO – TỪ VÙNG SẢN XUẤT TRUYỀN THỐNG ĐẾN CHUỖI GIÁ TRỊ HIỆN ĐẠI

▪ Quy hoạch định hướng Chư Pưh phát triển nông nghiệp theo hướng chuyên canh, tập trung và bền vững. Các vùng sản xuất cây trồng chủ lực như bơ, mít, cam, bưởi, hồ tiêu, cây ăn quả, dược liệu, dâu tằm được tổ chức gắn với mô hình nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ và liên kết chuỗi giá trị.

▪ Đặc biệt, đồ án khuyến khích mô hình liên kết giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp, kết hợp xây dựng mã vùng trồng, nhãn hiệu sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển các sản phẩm OCOP. Đây là định hướng quan trọng giúp nông nghiệp Chư Pưh không chỉ dừng ở sản xuất nguyên liệu, mà từng bước tiến tới chế biến, thương mại hóa và nâng cao giá trị nông sản.

NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO – ĐỘNG LỰC KINH TẾ XANH CỦA CHƯ PƯH

▪ Với lợi thế địa hình cao nguyên, quỹ đất rộng và tiềm năng gió, nắng, Chư Pưh được định hướng trở thành một trong những không gian phát triển năng lượng tái tạo quan trọng. Các dự án điện gió, điện mặt trời nổi kết hợp hệ thống lưu trữ tại khu vực hồ Plei Thơ Ga và các vùng đồi cao không chỉ tạo nguồn thu, tạo việc làm, mà còn góp phần định hình mô hình phát triển xanh cho địa phương.

▪ Giải pháp quy hoạch đặt trọng tâm vào việc kiểm soát khoảng cách an toàn, bảo vệ hành lang lưới điện, giảm thiểu tác động môi trường và khuyến khích mô hình kinh tế tuần hoàn: năng lượng tái tạo – chăn nuôi công nghệ cao – nông nghiệp hữu cơ.

CÁC DỰ ÁN CHIẾN LƯỢC TẠO ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN

▪ Nhóm hạ tầng giao thông chiến lược: cao tốc Bắc – Nam phía Tây, đường sắt Bắc – Nam định hướng, đường tỉnh T3, các tuyến tránh Đông – Tây, các tuyến liên xã, liên thôn và đường kết nối vào hồ Plei Thơ Ga.

▪ Nhóm hạ tầng kỹ thuật thiết yếu: nhà máy cấp nước sạch sử dụng nguồn nước hồ Plei Thơ Ga, hệ thống thoát nước – xử lý nước thải, nhà máy xử lý chất thải rắn công nghệ cao, nghĩa trang tập trung và mạng lưới hạ tầng viễn thông – cấp điện đồng bộ.

▪ Nhóm thương mại – dịch vụ: chợ trung tâm xã Chư Pưh, khu thương mại dịch vụ và dân cư xung quanh, trung tâm thương mại, siêu thị, chợ đầu mối nông sản, khu dịch vụ vận tải và logistics.

▪ Nhóm du lịch – sinh thái: khu du lịch Plei Thơ Ga, không gian du lịch văn hóa tại thôn Plei Hlốp, khu vui chơi – giải trí – nghỉ dưỡng, nhà hàng, khách sạn, các điểm trải nghiệm ven hồ và du lịch cộng đồng gắn với văn hóa Jrai.

▪ Nhóm năng lượng tái tạo: các dự án điện gió Nhơn Hòa, Chư Pưh, Ia Le, Ia Boòng – Chư Prông, TNE 1; điện mặt trời nổi Plei Thơ Ga 1 và Plei Thơ Ga 2 kết hợp hệ thống pin lưu trữ.

▪ Nhóm nông nghiệp công nghệ cao: trung tâm giống cây trồng, vùng rau an toàn – hoa chất lượng cao, khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, dự án chăn nuôi công nghệ cao, khu nuôi trồng thủy sản tập trung và cơ sở giết mổ tập trung.

GIÁ TRỊ CỦA ĐỒ ÁN: QUY HOẠCH ĐỂ QUẢN LÝ – QUY HOẠCH ĐỂ PHÁT TRIỂN – QUY HOẠCH ĐỂ THU HÚT ĐẦU TƯ